رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: عبور از ناترازی‌های مرکب، نیازمند بازنگری در حکمرانی اقتصادی است

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت نگاه جامع و هماهنگ به مسائل اقتصادی کشور، ناترازی‌های هم‌زمان و زنجیره‌ای در بخش‌های مختلف را از چالش‌های مهم اقتصاد دانست و بر اهمیت شناخت ارتباط میان این ناترازی‌ها، روزآمدسازی سیاست‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های کارشناسی و تخصصی برای مدیریت شرایط موجود و ارتقای حکمرانی اقتصادی تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان، دکتر سیدشمس‌الدین حسینی، نماینده مردم شریف تنکابن، رامسر و عباس‌آباد در مجلس شورای اسلامی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس و رئیس هیئت‌مدیره اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین، در نشست شورای مدیران هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان (گروه صنعتی مینو)، با تشریح ضرورت شکل‌گیری اندیشکده‌های تخصصی در کشور اظهار کرد: اندیشکده‌های صاحب‌نام در دنیا، با سابقه فعالیت چند ده‌ساله و حتی یک قرن، در بسیاری از تحولات و فرآیندهای حکمرانی دولت‌ها و کشورهای بزرگ، مستقل از رویکردها و ویژگی‌های آنها، نقش راهبری و اثرگذاری دارند. برای نمونه، تحلیل‌هایی که مؤسسه و اندیشکده رند (RAND) ارائه می‌دهد، مبنای بسیاری از تصمیماتی است که در کنگره و سنای آمریکا اتخاذ می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین با اشاره به فلسفه تأسیس این مجموعه گفت: هدف از شکل‌گیری این اندیشکده، فراهم کردن بستری برای حضور صاحب‌نظران و متخصصانی است که در کنار دانش و تجربه، نسبت به آرمان‌های انقلاب اسلامی و آینده کشور احساس مسئولیت دارند. افرادی که انقلاب اسلامی بر گردن آنها حق دارد و آنها نیز در قبال انقلاب و کشور مسئولیت دارند، باید برای شناخت ریشه‌ای مسائل و ارائه راهکارهای مؤثر به میدان بیایند.

وی در همین زمینه به عضویت مهندس سعید اوحدی، مشاور رئیس‌جمهور در امور ایثارگران و مدیرعامل هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان، در شورای راهبردی اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین اشاره کرد.

دکتر حسینی همچنین با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت مجموعه‌های برخاسته از آرمان‌های انقلاب اسلامی در مسیر شناخت و حل مسائل کشور، بر اهمیت حضور و مشارکت نیروهای متخصص و متعهد در این عرصه تأکید کرد. وی در همین زمینه، عملکرد قابل‌توجه هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان و دستاوردهای این مجموعه در مسیر فعالیت‌های اقتصادی، با راهبری مهندس سعید اوحدی را فراتر از انتظارات اولیه ارزیابی کرد؛ عملکردی که بیانگر ظرفیت‌ها و توانمندی‌های ارزشمند این مجموعه در کنار رسالت و اهداف شکل‌گیری آن است.

دکتر حسینی در ادامه، با تشریح وضعیت اقتصادی کشور، از شکل‌گیری نوعی «تله ناترازی مرکب» سخن گفت و اظهار کرد: ناترازی‌ها دیگر به یک بخش یا حوزه محدود نیستند؛ بلکه در حوزه‌هایی همچون محیط‌زیست، آب، انرژی، بودجه، نظام پولی و ارزی، تورم، درآمد سرانه و رفاه اجتماعی به‌صورت هم‌زمان بروز یافته‌اند. ناترازی بنزین، گازوئیل و برق در کنار کسری بودجه، رشد نقدینگی و تورم، مجموعه‌ای از مسائل به‌هم‌پیوسته را شکل داده‌اند که نمی‌توان آنها را جدا از یکدیگر بررسی کرد.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به ارتباط و تأثیر متقابل ناترازی‌ها بر یکدیگر افزود: مسائل اقتصادی به‌گونه‌ای به هم پیوسته‌اند که تحولات هر بخش می‌تواند بر سایر حوزه‌ها نیز اثرگذار باشد. برای مثال، تغییر در میزان صادرات انرژی می‌تواند درآمدهای ارزی و تراز تجاری کشور را تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهایی در بازار ارز و سطح عمومی قیمت‌ها به دنبال داشته باشد؛ همچنین شیوه تأمین منابع مورد نیاز برای جبران کسری بودجه، بر نقدینگی و تورم اثرگذار است. از این رو، شناخت دقیق این ارتباطات و اتخاذ رویکردی هماهنگ و جامع در سیاست‌گذاری، برای مدیریت ناترازی‌ها و بهبود شرایط اقتصادی اهمیت دارد.

وی با اشاره به شرایط و اقتضائات خاص کشور، از جمله تحریم‌ها، جنگ و محدودیت‌های ناشی از محاصره اقتصادی، خاطرنشان کرد: مواجهه مؤثر با مسائل اقتصادی، مستلزم توجه هم‌زمان به شرایط موجود، تحولات پیش‌رو و بهره‌گیری از ظرفیت‌های کشور است. در این مسیر، روزآمدسازی سیاست‌ها، تقویت هماهنگی در تصمیم‌گیری‌ها و استفاده از دیدگاه‌های کارشناسی و تجربه‌های تخصصی می‌تواند به ارتقای حکمرانی اقتصادی و فراهم شدن زمینه عبور از چالش‌های موجود کمک کند.

دکتر حسینی در بخش دیگری از سخنان خود، تحولات فناوری و به‌ویژه هوش مصنوعی را از موضوعات تعیین‌کننده در آینده اقتصاد و حکمرانی دانست و گفت: هوش مصنوعی صرفاً ابزاری برای ارائه خدمات یا پاسخ‌گویی به پرسش‌ها نیست؛ بلکه می‌تواند شیوه تصمیم‌گیری، نظام‌های اقتصادی و ساختارهای حکمرانی را دگرگون کند. همان‌گونه که ظهور و گسترش رمزارزها، بانک‌های مرکزی را با پرسش‌ها و چالش‌های تازه‌ای درباره نحوه مواجهه با این پدیده و حفظ نقش خود در نظام پولی روبه‌رو کرد و زمینه طرح و توسعه ایده پول دیجیتال بانک مرکزی را فراهم آورد، هوش مصنوعی نیز ابعاد تازه‌ای از حکمرانی را پیش روی کشورها قرار می‌دهد.

وی با اشاره به تجربه خود در تدوین نقشه راه تجارت الکترونیکی کشور در سال‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۸۱، با همکاری دکتر دژپسند و جمعی از کارشناسان در مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی و همراهی یک گروه مالزیایی، اظهار کرد: در آن مقطع تصور می‌شد با توسعه بانکداری الکترونیکی و فراهم شدن امکان پرداخت‌های اینترنتی، بخش مهمی از الزامات تجارت الکترونیکی محقق خواهد شد؛ اما تحولات بعدی، به‌ویژه در حوزه ارزهای دیجیتال، نشان داد که فناوری می‌تواند حتی مبانی و سازوکارهای متعارف حکمرانی پولی را نیز با چالش مواجه کند.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه هوش مصنوعی نیز چنین ظرفیت تحول‌آفرینی دارد، به تغییرات احتمالی در حوزه آموزش و نظام تصمیم‌گیری اشاره کرد و افزود: هنگامی که هوش مصنوعی می‌تواند در طراحی پرسش‌های آموزشی، ارزیابی و حتی تحلیل فرآیند یادگیری نقش ایفا کند، این پرسش مطرح می‌شود که مرجع شناخت و مدیریت این فرآیند چه کسی خواهد بود و نظام حکمرانی چگونه باید خود را با این تحولات تطبیق دهد. در نهایت، هوش مصنوعی بر پایه هوش طبیعی انسان شکل گرفته است؛ اما آثار و پیامدهای آن می‌تواند فراتر از ابزارهای متعارف باشد.

دکتر حسینی با اشاره به حضور خود در اجلاس سالانه بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، از تحولات فناوری و به‌ویژه هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از موضوعات مهم مورد توجه محافل اقتصادی بین‌المللی یاد کرد و افزود: اقتصاد آینده با ابزارها و پدیده‌هایی مواجه خواهد بود که نه‌تنها شیوه فعالیت اقتصادی، بلکه ماهیت و محیط حکمرانی را نیز تغییر می‌دهند؛ از این رو، شناخت این تحولات و آمادگی برای مواجهه با آنها باید در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد.

وی تأکید کرد: کشورهایی که نتوانند این تحولات را به‌درستی بشناسند و دانش و توانایی لازم برای بهره‌گیری از آنها را به دست آورند، در آینده سهم کمتری از اقتصاد ملی و جهانی خواهند داشت. بنابراین، ضروری است تصمیم‌گیری‌ها بر پایه دانش، شناخت روندهای پیش‌رو و شواهد کارشناسی صورت گیرد و اندیشکده‌ها در این مسیر نقشی مؤثر و مستمر ایفا کنند.

رئیس هیئت‌مدیره اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین در پایان با اشاره به ضرورت تداوم فعالیت‌های علمی و کارشناسی این مجموعه، بر تبدیل ظرفیت ایجادشده به بستری برای تولید فکر، ارائه تحلیل و تدوین راهکارهای قابل اجرا تأکید کرد و با یادآوری این بیت از ناصرخسرو که «درخت تو گر بار دانش بگیرد / به زیر آوری چرخ نیلوفری را»، دانش و آگاهی را از الزامات اصلی پیشرفت و مواجهه موفق با مسائل و تحولات پیش‌رو دانست.